Camino del Norte

In het stadje Irún zijn verschillende pensions en hotels te boeken. Ook is er een pelgrimsherberg ongeveer een kilometer uit het centrum: Albergue de peregrinos Jakobi. Dit is een donativo, dus je betaalt wat je het waard vindt.
San Sebastián is een prachtige stad aan zee met een uitgebreid aanbod aan jeugdherbergen, pensions en hotels.

Ook in Zarautz kun je kiezen uit een breed aanbod van accommodatie.Van jeugdherberg tot hotels. Er is ook een donativo: Albergue de peregrinos de Zarautz. Maar de reviews zijn 50/50.

De Albergue de Peregrinos in Deba heeft ruim 50 bedden en kost €5 per nacht (2020). Verder is er in het plaatsje aan de gelijknamige rivier een supermarkt, een paar bars en restaurants. Aan het strand kun je in de zomer ook iets eten.

In Markina-Xemein zijn 3 pelgrimsherbergen, een drogist, supermarkt, kaaswinkel en wat barretjes en restaurantjes.

Gernika of Guernica is beroemd vanwege het gelijknamige schilderij van Pablo Picasso. In Gernika zetelde de Baskische regering die hardnekkig weerstand bood tegen het regiem van de dictator Franco tijdens de Spaanse burgeroorlog (1936 – 1939). In 1937 gaf Franco toestemming aan Hitler om zijn nieuwe bombardementsvliegtuigen testen boven Gernika. De stad werd vrijwel geheel verwoest maar het eigenlijke doel, het parlementsgebouw, werd nauwelijks beschadigd.
Behalve het pelgrimshotel zijn er verschillende andere overnachtingsmogelijkheden.

De albergue de peregrinos van Lezama heeft maar 20 plaatsen dus reserveren is handig. Tenzij je het niet erg vindt om door te lopen naar Bilbao. Er zijn 2 andere accommodaties maar die zijn niet goedkoop. Verder vind je in Lezama voldoende eet- en drinkgelegenheden, een bank, apotheek en een supermarkt. Lezama is bekend om haar 3 torens: Basabil, Arechavaleta en Lezama.

In Bilbao zijn 2 donativos: op de Calle Padre Remigio Vilariño, 1 en op de Calle Kobeta, 60. Kijk voor meer details op https://www.gronze.com/etapa/lezama/bilbao. Maar er zijn ook een paar voordelige hostels zoals Poshtel Bilbao midden in het centrum. Gun jezelf een dag om deze bijzondere stad te verkennen. Het kan ook in 1 dag, dus je hoeft niet gefrustreerd te raken over alles waar je geen tijd meer voor had. Het Guggenheim museum is natuurlijk iets waar je in elk geval even tijd voor moet maken, al was het alleen maar de buitenkant.

Je kunt kiezen uit verschillende routes. De “officiële route loop je in ca. 5 uur.  De kortste route is langs de rivier Ría del Nervión. Deze route loop je in ongeveer 3 uur. Halverwege kom je aan in het stadje Portugalete. Hier kun je wat boodschappen doen voor vandaag en morgen want dit is de laatste supermarkt tot aan Castro-Urdiales. In Pobeña is een donativo – Albergue de peregrinos de Pobeña – en 2 commerciële accommodaties.

Vandaag verlaat je Baskenland en wandel je de wat minder bekende autonome regio  Cantabrië in. Zorg voor eten en drinken voor onderweg. Het eerste stuk gaat over de oude spoorlijn waarover lokaal gedolven ijzererts naar de haven vervoerd werd. Daarna kom je weer bij de kust en kun je kiezen tussen 2 routes. Aangekomen in Castro-Urdiales is het nog zo’n 3 km naar de gemeentelijke pelgrimsherberg (donativo). Castro-Urdiales is een historisch havenstadje met een uitgebreid aanbod andere accommodaties, restaurants en winkels.

Deze lange etappe is misschien wel de meest afwisselende route van de hele Camino del Norte. Na ongeveer 10 km bereik je Riosecco, waarschijnlijk de enige plek onderweg waar je iets kunt kopen. Iets eerder, bij El Pontarón de Guziero, kun je nog kiezen voor een kortere route. Deze is niet bewegwijzerd maar is bijna 5 km korter. Ook dit stadje gaat terug tot de Romeinse tijd. Er zijn 2 pelgrimshotels waarvan Albergue Casa de la Trinidad de grootste en de goedkoopste is. Verder is hier ruime keus aan betaalbare hostels, particuliere kamers en goedkope hotels.

Na de oversteek met een kleine veerboot wacht je één van de mooiste etappes van de Camino del Norte die eindigt bij misschien wel het beste pelgrimshotel op deze route. In de dorpjes onderweg is voldoende eten en drinken te krijgen.

Vaak moet je in de buurt van grote steden langs onaantrekkelijke industrie en buitenwijken. Santander vormt hierop een verrassend positieve uitzondering. Zeker als de langere route langs de kust kiest. De wandeling eindigt in het havenstadje Somo waar je de veerboot neemt naar Santander. Daar vind je naast een pelgrimshotel een ruim aanbod andere accommodatie zoals jeugdherbergen en goedkopere hotels.

Jammer genoeg is de andere kant van Santander minder idyllisch, even doorbijten dus. Maar het eindpunt maakt alles weer goed want Santillana del Mar is een prachtig middeleeuws plaatsje. Jean-Paul Sartre noemde het zelfs het mooiste dorp van Spanje. Verder is het de uitgelezen kans om de 2 km verderop gelegen wereldberoemde grot van Altamira te bezoeken. Voor het behoud van de broze prehistorische grotschilderingen is bezoek zeer gelimiteerd. Maar in het museum kom je van alles te weten over geschiedenis van de grot en de vergelijkbare grotten in de omgeving. Overnachten doe je in de pelgrimsherberg of andere accommodatie in Santillana del Mar

Dit is een dag met vooral verharde wegen, maar verder is het een mooie route met prachtige vergezichten. Halverwege ligt Cóbreces, een plaatsje met een bakker en een kruidenier. Comillas is een chique badplaats met een interessant verleden en prachtige oude gebouwen. Je kunt overnachten in de gemeentelijke albergue de peregrinos, of een commerciële accommodatie. Vergeet niet El Capricio de Gaudí te bezoeken

De laatste etappe in Cantabria; een afwisselend traject met verschillende stops om te eten, boodschappen te doen en eventueel te overnachten onderweg. Colombres is bekend om de Indianos architectuur. Ook de plaatselijke (pelgrims)herberg is in deze stijl gebouwd.

De eerste 10 km gaat over de verharde weg maar daarna kom je op de E-9, een langeafstandspad langs de kust met uitzicht op de Picos de Europa links van je. In Llanes vind je verschillende jeugd- en pelgrimsherbergen.

Onderweg kom je 2 interessante kloosters tegen, het is vlak terrein en onderweg is eten en drinken te krijgen. Ribadessella is ook weer een interessante historische stad waarvan de Tito Bustillo grot een must-see is. Overnacht in de jeugdherberg Roberto Frasinelli of in andere accommodatie.

Veel routebeschrijvingen gaan verder naar Sebrayo maar daar is niets te krijgen en de etappe is ook minder lang. Overnachten kan in Hostal el Meson.

Vlak voor je Villaviciosa bereikt, kom je langs een prachtige preromaanse kerk. Verder is Villaviciosa dé ciderstad van Asturië. Behalve het Ciderhuis El Gaitero (gratis rondleiding) is er een supermarkt en verschillende overnachtingsmogelijkheden. Zoals Albergue El Congreso en Albergue Villaviciosa.

Dit is een stukje Camino Primitivo zodat je het mooie prachtige stadje Oviedo meepakt. Vanaf Avilès volg je weer de Camino del Norte. De officiële route gaat naar Gijón. In Pola de Siero logeer je in de pelgrimsherberg of Hotel Loriga. Er is een supermarkt en het Museo del Sifón, het museum van de spuitfles.

Oviedo is één van de bezienswaardige steden onderweg. Behalve de historische panden uit de 15de, 16de en 17de eeuw moet je beslist even de tijd nemen voor:

• La Materna, een beeld van Fernando Botero op de Plaza Escandalera, in de volksmond La Gorda – de dikke vrouw – genaamd.
• Museo de Bellas Artes de Asturias met werken van alle bekende Spaanse kunstenaars uit heden en verleden. Maar ook Vlaamse meesters zoals Rubens en werken van beroemde vrouwelijke kunstenaars zoals Angelika Kauffmann en Sofosnisba Anguissola.
• Een glaasje cider op de Plaza del Fontán
• 3 preromaanse kerken: San Julián de los Prados, Santa María del Naranco en San Miguel de Lillo
  

En als je al de hele tijd denkt: “Oviedo, waar ken ik die naam toch van?” dan heb je waarschijnlijk de Woody Allen film Vicky, Cristina, Barcelona gezien. Dit is scene waarin Javier Bardem de meisjes uitnodigt naar Oviedo. Film nog niet gezien? Aanrader!

Avilès is de grootste vissershaven van Asturië. Maar in tegenstelling tot veel andere vissershavens tref je hier geen knusse restaurantjes op de kade aan. Daarvoor moet je in het centrum zijn. De stad is een mix van historische monumenten en moderne gebouwen. Er is een pelgrimsherberg, een jeugdherberg Hostal Puente Azud en ruime keus aan andere accommodatie.

Muros de Nalón is een mooi kustplaatsje. Je kunt voordelig logeren in Casa Carmina of in La Naranja Peregrina. Andere accommodatie in Muros de Nalón kun je boeken via Booking.com. Verder is er een bank, supermarkt en andere horeca.

De pelgrimsherberg in Soto de Luiña is gehuisvest in een oude school met prachtige ramen. In het dorpje is een supermarkt en wat plekken waar je kunt eten en drinken.

Cadavedo is niet echt een plaatsje maar een hoop gebouwen die als los zand aan elkaar hangen. Naast de algemene pelgrimsherberg in Cadavedo is er ook een particuliere donativo: Casa de peregrinos Covi y Peter. Verder is hotel Astur Regal een betaalbaar hotel met een prachtig uitzicht en uitstekende waarderingen.

De herberg in Luarca ligt in het centrum. Luarca ligt aan de monding van de Rio Negro. Rond de vissershaven zijn bars en restaurantjes waar je heerlijk kunt zitten met uitzicht over de Golf van Biskaje. Eén van de bezienswaardigheden is de vuurtoren, midden in het dorp.

In La Caridad is weer alles te vinden wat je nodig hebt als pelgrim. De pelgrimsherberg is de beste keus voor een overnachting want verder is het best prijzig.

Ribadeo is je laatste kans voor een duik in zee want van hier gaat het landinwaarts. Niet te missen: La Playa de las Catedrales, een echt natuurmonument. Verder is het een gezellig stadje met een historisch centrum en leuke winkels. De statige huizen zijn in de 19de eeuw gebouwd door teruggekeerde emigranten die hun fortuin in Amerika hadden gemaakt.

In Lourenzá staat het bezienswaardige klooster van San Salvador met een prachtige barokke façade. De architect hiervan, Fernando de Casas Novoa, heeft ook de façade van de kathedraal in Santiago ontworpen. Verder is er een albergue en een particuliere jeugdherberg: Albergue de Savior.

Restaurant, bakker, drogist en natuurlijk een albergue; je vindt het in Gontán. Het plaatsje staat bekend om de ferias en speciale markten dus goeie kans dat je nog iets van de lokale cultuur meepikt.

Vilalba is een middeleeuws stadje met alle faciliteiten. Je kunt natuurlijk logeren in de de albergue de peregrinos maar doe eens gek en boek een kamer in de Parador de Vilalba, de imposante middeleeuwse toren in het midden van het stadje.

In Baamonde moet je beslist inkopen doen voor de volgende etappe. Gelukkig zijn er een paar supermarktjes en andere winkels. Overnachten kan in de albergue de peregrinos of in pension KM101. Het pension heeft een 9+ waardering op booking.com.

In Miraz zijn 2 albergues: de ene wordt gerund door de Engelse St.James broederschap Albergue San Martin en Albergue Ó Abrigo. Verder is er alleen nog een bar in het dorp. Zorg dat je zelf eten meebrengt. Tussen Miraz en Sobrado dos Monxes is ook nauwelijks iets te krijgen dus ga goed voorbereid op pad.

Sobrado dos Monxes biedt alles wat je nodig kunt hebben: supermarkt, drogist, restaurantjes en accommodatie. Je kunt overnachten in het oude klooster. In het klooster wonen nog monniken van de Cisterciënzer orde. Er is een winkeltje en een grote biologische moestuin.

Arzúa is een stadje met alle faciliteiten zoals supermarkt en eetgelegenheden. Het staat bekend om de lokale kaas. Er is een albergue de peregrinos maar er zijn ook 2 zeer betaalbare particuliere herbergen met een uitstekende beoordeling (9+) op booking.com: Albergue Ultreia en Albergue San Francisco.

O Pedrouzo heeft albergue de peregrinos, zoals Albergue Cruceiro de Peregrinos, en verschillende andere betaalbare accommodatie. Bovendien is er voldoende aanbod aan eetgelegenheden en een supermarkt.

Na nog een mooi stuk door het Galicische landschap wordt de omgeving steeds meer verstedelijkt. Je bent dan ook bijna bij je einddoel: Santiago de Compostela. Daar aangekomen bezoek je de kathedraal en misschien zoek je een plekje op de Plaza del Orbidoiro om het komen en gaan van andere pelgrims te bekijken. Er zijn talloze albergues, jeugdherbergen en betaalbare pensions. Bovendien bieden veel particulieren een kamer voor weinig aan. Maar misschien trakteer je jezelf liever op een heerlijk luxe overnachting. Bijvoorbeeld in hotel Parador de Santiago; een prachtig 15de-eeuws gebouw naast de kathedraal. En vergeet niet je compostela op te halen bij het pelgrimskantoor.